یك استاد دانشگاه با تاكید بر اینكه در اسلام اصل بر صلح است، گفت: در دستورات اسلامی برای جنگ و نحوه جنگیدن محدودیت وجود دارد.
آیتالله محقق داماد در همایش حقوق بینالملل بشر دوستانه عرفی به بررسی محدودیتهای مربوط به نحوه هدایت مخاصمات در فقه اسلامی پرداخت و اظهار كرد: حقوق بشر دوستانه در زمانی شكل گرفت كه در دنیای امروز اصل بر جنگ بود اما پیامبر بزرگوار اسلام اصل را بر صلح و صلح مطلق را در سایهی آشتی قرار داده بود و جنگ را در شرایط اضطرار و خلاف اصل صلح شناخته بودند.
وی ادامه داد: طبع سركش بشر به طرف جنگ كشیده میشود و آنجایی كه مزاحمت برای تعالیم اسلامی به وجود میآید و با اسلحه به میدان تعالیم اسلامی میآیند به ناچار اسلام با یك عده نیروی مسلح كه برای جلوگیری از پیشرفت تعالیم اسلامی به میدان او آمده روبرو است، جنگ را بر پایهی دفاع انجام داده و با قدرت از خودش دفاع میكند.
این استاد دانشگاه با تاكید بر اینكه پیامبر قواعد بینظیری را برای جنگی كه جهت دفاع به وجود آمده، قائل شدهاند، افزود: اصول و قواعد برای جنگ جهت دفاع در ایران باستان نیز سابقه داشته و در دستور كوروش نیز وجود داشته است؛ اما آن هم یك استثناء بوده است.
وی با بیان اینكه به جز غلبه بر دشمن چیز دیگری حكومت نمیكند و اصول كوروش نیز یك مورد استثنایی بود، گفت: بشر در آن زمان افراد را به خودی و ناخودی تقسیم میكرد و برای ناخودی حقی قائل نبود.
محقق داماد با تاكید بر اینكه در دستورات اسلامی برای جنگ و نحوه جنگیدن محدودیتهایی در نظر گرفته شده است، گفت: در نحوه دفاع نیز با وجود حمله دشمن باید اصل عدالت رعایت شود و اصل دوم مورد تائید اسلام اصل رحم و مروت است.
وی با بیان اینكه اصل رحم در تعالیم اسلام جایگاه بالایی دارد، گفت: مسلمانان خدا را خشن نمیپرستند و با خشونت با خدا ارتباط ندارند؛ مسلمانان بنده خدا به معنای عاشق و معشوق هستند. تا آنجایی كه رسول اكرم (ص) با ندای بلند فرمودند كه دین ندارد آنكه رحم ندارد.
استاد دانشكده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران اصل سوم در دستورات اسلام را مردانگی و فتوت و اصل چهارم را اصلاح خواند و افزود: این اصول برای جنگ حتی در زمان دفاع باید رعایت شود و در اسلام با در نظر گرفتن نوع سلاح، فردی كه با او میجنگنند و موضعگیری در جنگ، مصونیتها محدودیت ایجاد میكند.
وی تاكید كرد: چه در فقه تسنن و چه در تشیع این گونه قوانین بشردوستانه تنظیم شدهی هوشمندانه ایرانیان بوده و در قرن دوم اصول بشر دوستانهی انسانی به دست ایرانیان خراسانی از جمله محمدبن حسن شیبانی تدوین شده است.
به گفته محقق داماد، در نوشتههای قرن دوم مواردی از قبیل ممنوعیت هر نوع مكر و حیله در ضمن جنگ، ممنوعیت به قل و زنجیر كشیدن افراد، ممنوعیت دستبرد زدن به درختان، ممنوعیت كشتن پیرمردان و كودكان و ممنوعیت آسیب زدن به زنان و روحانیانی كه در درون كلیسا مشغول به عبادت هستند از جمله قوانین بشر دوستانه بوده است.
استاد دانشكده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران افزود: پیامبر اكرم (ص) میفرماید فقط با كسانی كه به میدان شما بالفعل آمدند برای خاموش كردن ماشین نظامی آنها سعی كنید و خداوند متجاوزكاران را دوست ندارد.
|
روز بخیر كاربر مهمان! 
امروز: 
